موسیقی در دوران ایران باستان

موسیقی از روش‌های اولیه ارتباط تلقی می‌شود و نشانه‌های آوایی حاصله از طبل‌های قبایل در دوران باستان تا وزن‌های موسیقایی كه با كارهای مختلف انسان هماهنگی داشته است، تا حدی به طور طبیعی برای بیان احساس و برقراری ارتباط مورد استفاده قرار می‌گرفته.(1)

«آنجا كه زبان از گفتن می‌ماند و قلم از نوشتن می‌ایستد،‌موسیقی آغاز می‌شود»
لودویك وان بتهون

بنابر شاهنامه فردوسی، ‌نوای خوش به دوران جمشید شاه باز می‌گردد. آنجا كه به گاه تاج‌گذاری جمشید در روز اول بهار، روز «اورمزد» و جشن و سرور همراه با رامشگرانی كه با هنرنمایی‌های خود به شكوه این جشن حال و هوایی دادند، ‌اشاره شده است:‌
«به جمشید بر گوهر افشاندند
مر آن روز را روز نو خواندند
سر سال نو هرمز فروردین
بر آسوده از رنج تن، دل ز كین
بزرگان به شادی بیاراستند
می‌ و رود و رامشگران خواستند
چنین جشن فرخ از آن روزگار
بماند از آن خسروان یادگار»
از این گفتار چنین بر می‌آید كه یكی از نخستین ردیف‌های موسیقی ایران،‌ «نوروز» یا «نوروز بزرگ» بوده است كه تا دوران مغول هم شناخته می‌شد. منوچهری كه بسیاری از ردیف‌های رایج پیشین را می‌شناخته در ابیاتی نام نوروز بزرگ را آورده:‌
«مطربان ساعت به ساعت، بر نوای زیر و بم
گاه سروستان زنند امروز و گاهی اشكنه
گاه قصران و گاه تخت اردشیر
گاه نوروز بزرگ و گه نوای بشكنه»
در بخش دیگر از شاهنامه آنجا كه رستم به فرمان زال برای آورردن كیقباد به البرزكوه می‌رود و این روز آغاز دوره‌ی پهلوانی در تاریخ ایران است. در نخستین دیدار رستم و كیقباد باز سخن از سرود و خنیاگری است:‌
بر آمد خروش از دل زیر و بم
فراوان شده از شادی، اندوه كم
نشسته خوبان بر بط نواز
یكی عود سوز و یكی عود ساز
سراینده‌ای این سخن ساز كرد
دف و چنگ و نی راهم آواز كرد
كه امروز روزی است با فّر و داد
كه رستم نشسته است با كیقباد
به شادی زمانی بر آریم كام
ز جمشید گوییم و نوشیم جام
بده ساقی نوش لب جام می
بنوشم به یاد شه نیك پی
همین بیت آخر مبدا تمام ساقی نامه‌هایی است كه با نام «صوفی نامه» نیز در دستگاه ماهور و بیات اصفهانی خوانده می‌شود و می‌توان داوری كرد كه آهنگ و ساقی‌نامه از زمان‌های دور در ایران نواخته می‌شود. (2)
در ایران باستان نیز به روایت كتاب‌های دینی، موسیقی و سرود و آواز وجود داشته است و بخش‌های منظوم اوستار را با آواز و سرود می‌خواندند. وجود گاتهای زرتشت كه سرودهای ورجاوند دینی است دلیلی بر این معناست.(3)

اگر در کنار موسیقی ایرانی به آهنگ های ترکی علاقه دارید ما در سایت بیپ موزیک گلچین بهترین کد پیشواز های ترکی را برای شما قرار داده ایم تا به راحتی دانلود کنید.